Tại sao lại bị zona thần kinh

Zona là tình trạng nhiễm virus Herpes Zoster cấp tính của hệ thần kinh trung ương và ngoại vi, thường chỉ xảy ra ở một bên cơ thể. “Giời leo” là tình trạng bỏng axit hữu cơ do da tiếp xúc với côn trùng (con bọ giời) có mang theo axit photpho hữu cơ. Chất tiết của côn trùng này tiếp xúc với da làm bỏng da.

PHÂN BIỆT ZONA THẦN KINH VÀ "GIỜI LEO"

BỆNH ZONA THẦN KINH

Zona là tình trạng nhiễm virus Herpes Zoster cấp tính của hệ thần kinh trung ương và ngoại vi, thường chỉ xảy ra ở một bên cơ thể như một bên mặt, dọc theo một bên thân mình, rất hiếm khi vượt quá đường giữa của cơ thể. Virus xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, màng tiếp hợp, rồi đến khu trú ở các hạch bạch huyết lân cận, qua đường máu đến gan, lách, rồi gây tổn thương ở da. Đây cũng chính là loại virus gây bệnh thuỷ đậu ở trẻ em.Song song với quá trình gây thương tổn ở da, virus xâm nhập vào các hạch tủy sốngvàrễ saucủa tủy sống, gây tổn thương các dây và rễ thần kinh cảm giác của bệnh nhân. Đây là nguyên nhân chính gây đau trong và sau Zona.

Bạn đang xem: Tại sao lại bị zona thần kinh

Người bệnh khởi đầu sốt nhẹ, khó chịu, nhức đầu, đau mình mẩy, đau xương sống, đau nhức nhiều vùng có tổn thương nhưng không thể chỉ ra được điểm đau cụ thểdo virus phá huỷ và tấn công đầu mút các dây thần kinh cảm giác . Triệu chứng đau này còn tồn tại nhiều ngày sau khi các tổn thương ngoài da đã lành hẳn, đó là hiện tượng đau sau Zona, có khi đau kéo dài tới vài năm.

Vài ngày sau xuất hiện các mụn nước mọc thành chùm, to nhỏ và ở các độ tuổi khác nhau, trên nền da có màu hồng (còn gọi là nền hồng ban). Các mụn nước này hợp lại thành bọng nước chứa dịch trong, sau đó hóa đục, vỡ ra, khô lại và đóng thành vảy. Thông thường từ 1 - 3 tuần tổn thương sẽ lành (nếu không bị bội nhiễm), sau khi lành để lại sẹo mất sắc tố.

*

“GIỜI LEO”

“Giời leo” là tình trạng bỏng axit hữu cơ do da tiếp xúc với côn trùng (con bọ giời) có mang theo axit photpho hữu cơ. Bọ giời là một loại côn trùng, ban đêm nhìn thấy chúng có màu sáng xanh (lân tinh) khi chúng bò lên người, lên quần áo, chăn màn… chất tiết của chúng tiếp xúc với da làm bỏng da.

Do lúc đầu vùng da tiếp xúc với côn trùng bỏng rát nên người bệnh thường đưa tay sờ lên vùng da bị tổn thương rồi lại bôi sang chỗ da lành khác, chất gây bỏng này lại được tiếp xúc với vùng da lành khác gây hiện tượng lây lan nhưng có đặc điểm là vùng da mới bị tổn thương bao giờ cũng nhẹ hơn vùng da bị tổn thương ban đầu, do vết bỏng ban đầu có lượng, và nồng độ axit lớn hơn. Vì da ở các ngón tay dày nên không bị axit hữu cơ gây tổn thương.

Tổn thương do bọ giời gây nên thường là một vệt hoặc một đám thường không lớn lắm da bị hồng đỏ đau rát, hiện tượngnày nặng dần lên rồi da bị rộp lên nhăn nheo, bên dưới có một lớp nước mỏng, hoá mủ rồi da bị trợt da rỉ nước vàng rất nhiều, thời gian kéo dài khoảng 1 - 2 tuần mới giảm dần và khỏi để lại một vùng da thâm.

Nếu có nhiễm trùng gây loét sau để lại sẹo. Bên cạnh với vùng tổn thương chính còn có các nốt đỏ da rải rác ở bất kể ở chỗ nào mà tay sờ đến sau khi đã sờ vào chỗ tổn thương chính, các tổn thương này không theo phân bố của dây thần kinh nào. Khi lành tổn thương không còn triệu chứng đau rát nữa .

*

ĐI ỀU TR Ị

1- BỆNH ZONA THẦN KINH

Giảm đau: Đau là triệu chứng phải giải quyết đầu tiên, vì vậy bệnh nhân nên được dùng các thuốc giảm đau thuộc nhóm không có steroid. Việc dùng corticoid tại chỗ hay toàn thân có thể đem lại những lợi ích nhất định nhưng mang tính chuyên khoa cao và cần hết sức thận trọng.

Xem thêm: Tại Sao Phải Tăng Vốn Điều Lệ ? Cần Chứng Minh Vốn Điều Lệ Khi Mở Công Ty

Những trường hợp nặng các thuốc giảm đau gây nghiện có thể phải dùng với liều an toàn. Thuốckhángvirut: Mục đích của điều trị là rút ngắn thời gian biểu hiện bệnh, chống đau hiệu quả hơn, phòng ngừa các biến chứng và giảm tỷ lệ đau thần kinh sau Zona. Các thuốc chống virut nhóm acyclovir được coi là có hiệu quả nhất.

2- GIỜI LEO

Đây là hiện tượng bỏng da do axít nên việc điều trị là dùng các loại dung dịch kiềm mạnh để trung hoà tác nhân axit gây bệnh. Vì da người có cấu trúc vẩy xốp nên axit hữu cơ gây bệnh bám sâu và ngấm dần vào trong làm cho tổn thương ngày một nặng lên. Chất kiềm dùng tốt nhât là natribicacbonat (thuốc muối chữa bệnh đau dạ dày).Hoà bột này với nước thành dạng bột nhão, đắp lên vùng da tổn thương, để 15 - 20 phút sau dùng bông thấm nước chùi thuốc đi rồi lại tiếp tục đắp vài lần như thế nữa.

Dân gian dùng gạo nếp và đỗ xanh nhai nát đắp vào cũng có tác dụng tốt là do nước bọt là dung dịch có tính kiềm thấm vào làm trung hoà axit.


Phân biệt bệnh Zona và "giời leo"

Tiêu chí

Bệnh Zona

Tai nạn Giời leo

Nguyên nhân

Do virus herpes zoster

Bị bỏng da do acid hữu cơ từ dịch tiết của côn trùng

Tính chất xuất hiện

Tăng cảm giác da hoặc đau nhức nhối tại một vùng cơ thể, vài ngày sau xuất hiện những tổn thương ngay tại vùng đau

Thấy rát, đau nhẹ hoặc cảm giác bất thường tại một số vùng trên da, các biểu hiện này từ từ tăng dần, sau mỗi ngày lại nặng hơn, hai ba ngày sau hình thành đám mảng hoặc vệt tổn thương đặc hiệu

Vị trí xuất hiện

Thường chỉ ở một vùng cơ thể, thuộc vùng chi phối của 1 dây thần kinh.

Có điểm gốc (nặng hơn, xuất hiện trước) và một số chỗ khác rải rác khắp cơ thể với mức độ nhẹ hơn (do tay sờ vào mang dịch acid dây sang vùng da khác)

Hình ảnh tổn thương trên da

Tổn thương là những mụn rộp (mụn nước) trên nền da màu đỏ, chứa dịch viêm màu hồng có áp lực cao làm da căng bóng, các mụn có thể liền lại với nhau thành đám (nếu thành đám áp lực bên trong nhỏ hơn làm da bớt căng hơn). Các mụn rộp có xu hướng phát triển ra xung quanh gần theo trục dây thần kinh. Thường không có tổn thương ở cả 2 bên cơ thể mà chỉ bị một bên

Sau khoảng 7- 10 ngày các mụn nước này có thể vỡ ra chảy nước, hoặc khô đét tạo thành vảy khô.

Khởi đầu là một vùng da bị ngứa, rát đỏ, sau đó phù nề, xuất hiện mụn nước nhỏ. Trên bề mặt thương tổn có màu trắng xám, có vết thương tổn có vùng lõm ở giữa; bên trong chứa dịch đặc màu trắng. Có thể ở một số nơi khác cũng có biểu hiện tương tự nhưng nhẹ hơn. Trong vòng 5 – 7 ngày, tùy theo nặng nhẹ, tổn thương thoái lui để lại vùng da xạm có vảy da chết mỏng phủ lên trên, hoặc các mụn phỏng trắng xám liên kết lại với nhau thành đám lớn vỡ ra chảy nhiều dịch, biểu hiện này diễn ra khoảng vài ngày vết loét chợt khô dần, nếu không bị hóa mủ để lại một vùng da thâm sạm.

Tiến triển

Khoảng 2 tuần sau, các vảy bong ra để lại sẹo mờ, sẹo này hết dần sau vài tháng (nếu nhiễm trùng tổn thương sâu để lại sẹo lõm). Vẫn còn triệu chứng đau tùy theo mức độ tổn thương dày đặc hay ít.

Khoảng 7 - 8 ngày các vết chợt khô có một màng đen phủ lên trên mất dần để lại một vùng da thâm. Các vết thâm này có thể tồn tại 1 - 2 tháng da mới trở về bình thường, trong giời leo rất ít khi để lại sẹo.